شبکه مبتنی بر مش ( Mesh ) (قسمت دوم)

در قسمت اول مقاله شبکه مش، با مفهوم کلی شبکه مبتنی بر مش آشنا شدیم. در این قسمت به بررسی عمیق‌تر نحوه عملکرد شبکه مش، مزایا، معایب و مقایسه آن با سایر روش‌های توسعه شبکه بی‌سیم خانگی می‌پردازیم. با اضافه کردن چند کیت ساده و تنظیم شبکه‌ی مبتنی بر مش می‌توان مشکل ارسال اطلاعات را بدون نیاز به اکستندر (Extender) حل نمود.

کیت‌های شبکه مش چیستند؟

کیت‌های متصل شده تعیین می‌کنند که دستگاه در چه فرکانسی کار می‌کند؛ ۲.۴ یا ۵ گیگاهرتز. یکی از مشکلات این کیت‌ها قیمت بالای آنهاست. با وجود این، تهیه و استفاده از کیت‌های مش را می‌توان به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری بلندمدت در نظر گرفت، چرا که این کیت‌ها به‌مرور زمان ارزش خود را از طریق ارائه اتصال پایدار و یکپارچه در سراسر خانه یا دفتر نشان می‌دهند.

امروزه برندهای معتبر متعددی مانند Google Nest WiFi، Eero و Linksys Velop کیت‌های مش با کیفیت بالا ارائه می‌دهند. هر کیت معمولاً شامل ۲ تا ۳ نود (Node) است که پوشش یکپارچه را در فضاهای بزرگ تأمین می‌کنند. اگر به روترهای مش لینکسیس علاقه دارید، می‌توانید اطلاعات بیشتر را در صفحه معرفی لینکسیس بیابید.

شبکه مبتنی بر مش چگونه کار می‌کند؟

جهت درک چگونگی عملکرد یک شبکه مبتنی بر مش، یک قطار را تصور کنید. هنگامی که مودم در حال ارسال اطلاعات است، در صورتی که هر نود (مصرف‌کننده) را به‌عنوان یک ایستگاه در نظر بگیریم:

• اگر مسیر از طریق کابل اترنت باشد، اطلاعات به سرعت به مقصدهای مختلف می‌رسد.
• اگر مسیر بصورت بی‌سیم باشد، زمانی که اطلاعات مودم را ترک می‌کند، ابتدا به نزدیک‌ترین نود و از آنجا به نودهای دیگر منتقل می‌شود.

از این رو، نودهای دورتر سرعت و پهنای باند کمتری دریافت خواهند کرد. البته توجه داشته باشید که تعداد آنتن‌های فیزیکی دریافت‌کننده‌ها می‌تواند سرعت دریافت اطلاعات را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد. روترهای سه‌باند نسبت به دو‌باند مزیت عملکردی بیشتری در محیط‌های بزرگ دارند.

مقایسه شبکه مش با اکستندر وای‌فای

بسیاری از کاربران هنگام مواجه با مشکل ضعیف بودن سیگنال وای‌فای در بخشی از خانه، از اکستندر (Extender) استفاده می‌کنند. اما شبکه مش تفاوت‌های مهمی با اکستندر دارد:

نقاط قوت و ضعف کیت‌های مش

یکی از نقاط ضعف کیت‌های مش، سادگی بیشتر آنها نسبت به روترهای Standalone است. این کیت‌ها معمولاً در محیط خانه با استفاده از تلفن همراه و از طریق نرم‌افزارهای موبایلی، اتصال به اینترنت، کنترل والدین و اضافه کردن دستگاه‌ها و پروفایل‌های جدید را ممکن می‌کنند. در واقع این کیت‌ها برای مشتریانی طراحی شده‌اند که می‌خواهند با یک سیستم ساده Plug and Play پوشش و پردازش مناسبی داشته باشند.

مزایای کیت‌های مش

• پوشش یکپارچه: یک نام شبکه (SSID) در تمام خانه
• Roaming خودکار: دستگاه بدون قطعی به نود نزدیک‌تر متصل می‌شود
• راه‌اندازی آسان: بدون نیاز به دانش فنی پیشرفته
• مقیاس‌پذیری: می‌توان نودهای جدید اضافه کرد

معایب کیت‌های مش

• قیمت بالا: نسبت به اکستندرهای معمولی گران‌تر است
• تنظیمات محدود: امکانات پیشرفته کمتری نسبت به روترهای حرفه‌ای دارند
• وابستگی به اپلیکیشن: اکثر تنظیمات فقط از طریق اپلیکیشن موبایل انجام می‌شود

رشد بازار شبکه‌های مش

امروزه تقاضا برای شبکه‌های مبتنی بر مش روز به روز در حال رشد است. با توجه به گسترش دستگاه‌های هوشمند خانگی (IoT)، ویدئوکنفرانس، بازی آنلاین و پخش ویدئو با کیفیت بالا، نیاز به پوشش وای‌فای یکنواخت و پایدار در تمام فضای خانه یا دفتر بیشتر احساس می‌شود. کیت‌های فعلی که در بازار موجود هستند با توجه به نیازهای متنوع مشتریان طراحی و عرضه شده‌اند و هر ساله با قیمت مناسب‌تری در دسترس قرار می‌گیرند.

برای آشنایی بیشتر با تجهیزات شبکه‌سازی، مطالعه مقاله مسیریاب وای‌فای چیست؟ و مقاله تفاوت روترهای 802.11ax و 802.11ac برای انتخاب بهتر کمک خواهد کرد.

نکات مهم قبل از خرید کیت مش

1. اندازه فضا: مساحت خانه یا دفتر خود را اندازه‌گیری کنید. برای فضاهای تا ۱۵۰ متر، یک کیت ۲ نودی معمولاً کافی است.
2. تعداد دستگاه‌ها: تعداد دستگاه‌های متصل را در نظر بگیرید؛ کیت‌های با Backhaul اختصاصی برای خانه‌های پرمصرف بهترند.
3. سازگاری: اطمینان حاصل کنید که مودم شما با کیت مش سازگار است.
4. استاندارد: کیت‌های با WiFi 6 آینده‌نگرانه‌تر هستند اما قیمت بالاتری دارند.
5. پشتیبانی: برند معتبری انتخاب کنید که به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری منظم ارائه دهد.

باند Backhaul اختصاصی در شبکه مش

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های میان کیت‌های مش، وجود یا عدم وجود باند Backhaul اختصاصی است. در کیت‌های دو‌باند، یک باند برای ارتباط دستگاه‌های کاربر و باند دیگر برای انتقال اطلاعات بین نودها (Backhaul) استفاده می‌شود. اما در کیت‌های سه‌باند، یک باند ۵ گیگاهرتز به‌طور اختصاصی برای ارتباط بین نودها رزرو می‌شود. این موضوع باعث می‌شود:

• سرعت بالاتر: چون باند Backhaul با ترافیک کاربران رقیب نمی‌شود.
• تأخیر کمتر: انتقال داده بین نودها سریع‌تر انجام می‌شود.
• پایداری بیشتر: کیفیت اتصال حتی با تعداد بیشتری دستگاه حفظ می‌شود.

برای خانه‌هایی با تعداد زیاد دستگاه یا نیاز به پخش ویدئو با کیفیت بالا، انتخاب یک کیت مش سه‌باند توصیه می‌شود.

بهترین مکان برای قرار دادن نودهای مش

نحوه قرارگیری نودهای مش تأثیر زیادی بر کیفیت پوشش شبکه دارد. توصیه‌های زیر را در نظر داشته باشید:

1. نود اصلی: نزدیک به مودم و در مرکز خانه، اما نه داخل کابینت یا پشت دیوار قرار دهید.
2. نودهای ماهواره‌ای: در فاصله‌ای که هنوز سیگنال خوب دریافت می‌کنند قرار دهید؛ نه خیلی دور و نه خیلی نزدیک به نود اصلی.
3. ارتفاع مناسب: نودها را روی میز یا قفسه قرار دهید، نه روی زمین.
4. اجتناب از موانع: از قرار دادن نودها در کنار دستگاه‌های الکترونیکی که تداخل امواج ایجاد می‌کنند مانند مایکروویو خودداری کنید.
5. مرکز هر بخش: هر نود باید در مرکز ناحیه‌ای که باید پوشش دهد قرار گیرد، نه در گوشه‌ها.

مقایسه کیت‌های مش با استانداردهای مختلف

برای مقایسه جامع‌تر استانداردهای وای‌فای، مقاله تفاوت روترهای 802.11ax و 802.11ac اطلاعات کاملی ارائه می‌دهد.

امنیت در شبکه‌های مش

امنیت شبکه یکی از نگرانی‌های جدی در هر نوع شبکه بی‌سیم است. کیت‌های مش مدرن از پروتکل‌های امنیتی WPA3 (جدیدترین استاندارد رمزنگاری) پشتیبانی می‌کنند. همچنین بسیاری از آنها ویژگی‌هایی مانند شبکه مهمان (Guest Network)، فیلترینگ محتوا و کنترل والدین (Parental Controls) را ارائه می‌دهند که امنیت و کنترل بهتری برای کاربران خانگی و کسب‌وکارهای کوچک فراهم می‌کند. به‌روزرسانی منظم فریمور کیت‌های مش نیز از طریق اپلیکیشن به‌صورت خودکار انجام می‌شود که یک مزیت امنیتی مهم است.

آینده شبکه‌های مش

با رشد روزافزون دستگاه‌های هوشمند خانگی (IoT)، خودروهای متصل، واقعیت مجازی (VR) و نیاز به پوشش بی‌سیم یکپارچه، آینده شبکه‌های مش روشن است. استاندارد جدید WiFi 7 (802.11be) که در حال توسعه است، سرعت‌های چندگیگابیتی و تأخیر بسیار کمتری را وعده می‌دهد. هم‌چنین فناوری Matter برای یکپارچه‌سازی دستگاه‌های هوشمند خانگی با شبکه مش در حال رشد است. سرمایه‌گذاری در یک کیت مش کیفی امروز، آمادگی برای نیازهای شبکه فردا را تضمین می‌کند. برای مطالعه بیشتر در مورد تجهیزات شبکه، مقاله خط برق چیست و چرا به آن نیاز داریم؟ را پیشنهاد می‌کنیم.

پرسش‌های متداول

آیا شبکه مش از اتصال سیمی (Ethernet Backhaul) پشتیبانی می‌کند؟

بله، بسیاری از کیت‌های مش حرفه‌ای از Ethernet Backhaul پشتیبانی می‌کنند. این یعنی می‌توانید نودها را از طریق کابل به هم وصل کنید که باعث سرعت و پایداری بسیار بیشتری نسبت به حالت بی‌سیم می‌شود.

آیا شبکه مش برای آپارتمان‌های کوچک مناسب است؟

برای آپارتمان‌های کوچک (کمتر از ۱۰۰ متر)، یک روتر قوی معمولاً کافی است. شبکه مش بیشتر برای فضاهای بزرگ، چند طبقه یا مکان‌هایی با دیوارهای ضخیم ارزش پیاده‌سازی دارد.

چند نود مش برای یک خانه ۲۰۰ متری کافی است؟

برای خانه‌ای با مساحت ۲۰۰ متر مربع، معمولاً یک کیت ۳ نودی پوشش مناسبی ارائه می‌دهد. البته شکل معماری ساختمان و مواد به‌کاررفته در دیوارها نیز مؤثرند.

چک‌لیست انتخاب کیت مش مناسب

• ☑ مساحت: کیت را بر اساس متراژ واقعی خانه انتخاب کنید.
• ☑ تعداد کاربر: برای بیش از ۱۵ دستگاه، سه‌باند بگیرید.
• ☑ استاندارد: اگر بودجه اجازه می‌دهد WiFi 6 بهتر است.
• ☑ Backhaul: اگر امکان سیم‌کشی هست، Ethernet Backhaul را ترجیح دهید.
• ☑ پشتیبانی: برندی انتخاب کنید که به‌روزرسانی امنیتی منظم ارائه دهد.
• ☑ قابلیت گسترش: امکان اضافه کردن نودهای بیشتر را بررسی کنید.

جمع‌بندی

شبکه مبتنی بر مش یک راه‌حل ایده‌آل برای پوشش یکپارچه وای‌فای در فضاهای بزرگ است. در مقایسه با اکستندرهای معمولی، کیت‌های مش یک شبکه واحد با SSID یکسان و قابلیت Roaming خودکار ارائه می‌دهند. هرچند قیمت اولیه آنها بالاتر است، اما سرمایه‌گذاری در یک کیت مش با کیفیت، تجربه‌ای روان و بدون وقفه از اینترنت را در تمام فضای خانه یا دفتر شما فراهم می‌کند. با توجه به رشد روزافزون دستگاه‌های متصل و نیاز به پوشش بی‌سیم یکپارچه، شبکه مش دیگر نه یک لوکس بلکه یک نیاز اساسی برای خانه‌های مدرن محسوب می‌شود. اگر در حال برنامه‌ریزی برای ارتقای شبکه خانگی یا دفتری خود هستید، ارزش آن را دارد که گزینه‌های مش موجود در بازار را با دقت بررسی کنید و با توجه به نیازها و بودجه خود بهترین انتخاب را داشته باشید. برای مطالعه بیشتر، قسمت اول این مقاله را در شبکه مبتنی بر مش Mesh چیست؟ بخوانید.

منبع: سایت یوتل  |  شبکه مبتنی بر مش Mesh چیست؟ (قسمت اول)